U bent hier:
Start
» VOORSTELLING VAN DE KRING VOOR PSYCHOANALYSE EN ZIJN PROGRAMMA

VOORSTELLING VAN DE KRING VOOR PSYCHOANALYSE EN ZIJN PROGRAMMA

U vindt op deze pagina volgende rubrieken:

  

de lacaniaanse orientatie van de Kring voor Psychoanalyse 

In oktober 2002 werd de Kring voor Psychoanalyse van de New Lacanian School gesticht. De Kring staat niet op zich, maar is geaffilieerd bij de New Lacanian School (NLS). Die NLS werd in 2003 gesticht door Jacques-Alain Miller, als deel van de World Association of Psychoanalysis (WAP). Doelstelling van de Kring is dan ook de verwezenlijking van de doelstellingen van de WAP en de NLS in Vlaanderen en Nederland, zijnde "de bevordering van de uitwerking en de overdracht van de psychoanalyse", en "het scheppen van werkverbanden met andere geaffilieerde verenigingen en Scholen in Europa". Zo staat het in de statuten van de VZW, neergelegd op 4 februari 2005. Maar wat betekent dit in de praktijk?

"Uitwerking en overdracht van de psychoanalyse" is een doelstelling die de Kring niet toelaat om zich te beperken tot Freud en/of Lacans verschillende bewegingen van terugkeer tot Freud. Beide blijven uiteraard ook voor de Kring fundamenteel. Maar daarnaast heeft de Kring ook oog voor de laatste periode in Lacans onderwijs, waarin hij radicaal zijn eigen weg zoekt, soms ook aan gene zijde van Freud.

Deze zogenaamde laatste Lacan heeft de reputatie zeer esoterisch te zijn, de topologie van de borromeïsche knoop is daar naar buiten toe emblematisch voor geworden. De Kring voor Psychoanalyse wil nu ook deze Lacan toegankelijker maken voor een breder publiek. In het spoor van  Jacques-Alain Millers lacaniaanse oriëntatie wil de Kring bij de laatste Lacan vooreerst de logica, of de topologie van het spreekwezen (parlêtre) blootleggen. In het verlengde daarvan wil de Kring exploreren welke gevolgtrekkingen zich daaruit opdringen voor de hedendaagse kliniek en voor de vorming van de psychoanalyticus. De laatste Lacan maakt immers zowel een begin van psychoanalytische behandeling van de psychosen ('toegepaste psychoanalyse') als een echt einde van de psychoanalytische kuur van de neurosen (als basisvoorwaarde om psychoanalyticus te kunnen worden, via de procedure van de passe) denkbaar. Tenslotte kan die lacaniaanse oriëntatie ook toelaten om de impasses van de hedendaagse cultuur op een oorspronkelijke wijze te belichten.

Wie zich nu niet waagt in het laatste, topologisch knooppunt in Lacans parcours, en dus blijft flaneren op de brede lanen van de eerste Lacan, riskeert op zijn beurt elk contact met de essentie van Lacan én meteen ook met het reële van de actuele kliniek te verliezen.

 

Klinische logica van de programma's van de Kring voor Psychoanalyse

De Kring maakt deel uit van de NLS en de WAP, en dus laat hij zich in zijn "uitwerking en overdracht van de psychoanalyse" leiden door Jacques-Alain Millers 'lacaniaanse orientatie'. Ieder jaar stelt de Kring een programma op rond een thema dat op dat moment actueel is binnen die lacaniaanse oriëntatie.

  • In 2004-2005 hadden we het over Lacans overschrijding van Freuds angsttheorie (naar aanleiding van de verschijning van Seminarie X (1962-1963), over de angst), over het onderscheid tussen de overschrijding van de angst in een analyse en de noodzaak, soms, om te ontangsten teneinde een analyse mogelijk te maken. Dit in een tijd waarin het onbehagen in de cultuur steeds meer de connotatie van paniek krijgt.
  • In 2005-2006 volgden we ( naar aanleiding van de verschijning van Seminarie XXII (1975-1976) over het sinthoom) Lacans herdefiniëring van het symptoom als sinthoom (sinthome) - sinthoom dat in de topologische benadering van het spreekwezen (parlêtre) de functie toekomt die voorheen, in de structuralistische benadering van het subject, toekwam aan de Naam-van-de-Vader. Dit in een tijd waarin eenieder het recht op een eigen genotswijze opeist.
  • In 2006-2007 gingen we de confrontatie aan met de moeilijkheden bij de installatie en hantering van de overdracht bij het begin van een psychoanalytische kuur, in een tijd van geestdodende psychologische vragenlijsten rond gedragsstoornissen en compleet overspannen verwachtingen in de neurobiologie, een tijd dus die de psychoanalyse zo goed als geen weten meer toedicht.
  • In 2007-2008 probeerden we, in een tijd van beeldcultuur en medicalisering, de aanwezigheid van het lichaam in het discours van de hedendaagse analysant in rekening te brengen. Om de ingewikkelde verhouding van het lichaam en zijn objecten in de hedendaagse kliniek te benaderen lieten we ons leiden door het vierde deel van het Xe Seminarie van Lacan over de angst (1962-1963), waar de vijf vormen van het object worden ontcijferd als een brok van het lichaam. Nieuw was dat hiervoor gebruik werd gemaakt van een beknopte bibliografie als oriëntatie voor het werk.
  • Voor 2008-2009 stond de lacaniaanse interpretatie op het programma. Het laatste onderwijs van Lacan heeft implicaties voor de interpretatie in de kuur, die niet zozeer het produceren van betekenis dan wel het opduiken van een genotsevenement, van het reële viseert. We onderzochten de specificiteit van de lacaniaanse interpretatie en zijn effecten op de symptomen, het genot en de sociale band. Dit in een tijd waar desubjectivering en evaluatie hand in hand gaan. 
  • In 2009-2010 staat een bijzonder actueel thema voorop: "Dochter, Moeder, Vrouw in de XXIe eeuw". In een tijdperk waarin de klassieke oplossingen onder het register van de Naam-van-de-Vader aan het wankelen gaan, zullen klinische getuigenissen ons onderwijzen over de nieuwe 'sinthomatische' oplossingen in onze hedendaagse maatschappij m.b.t. vrouw-zijn, moederschap, verhouding moeder-dochter....

Al deze programma's vindt men op deze website (onder 'activiteiten').

 

werkvormen en -verbanden van de Kring voor Psychoanalyse

Zijn programma's probeert de Kring waar te maken door "werkverbanden te scheppen" rond het thema dat op dat moment aan de orde is binnen de lacaniaanse oriëntatie. De Kring werkt dus samen met andere NLS-groepen en andere WAP-scholen, maar ook met al wie getuigt van een oprechte bewogenheid door en voor de psychoanalyse.

Een basisinstrument daarbij is het NLS-kartel. Kartels zijn kleine werkgroepen waarin vier tot vijf mensen verondersteld worden elk een eigen eindproduct na te streven, dat liefst verband houdt met het thema van het jaarprogramma. Het werkjaar van de Kring wordt traditioneel afgesloten met een Interkarteldag waarin verschillende producten door leden van de kartels worden gepresenteerd. Kartels worden niet alleen lokaal gevormd, maar ook overheen de grenzen van de verschillende groepen. De kartelverantwoordelijke van het uitvoerend comité van de NLS coördineert een digitaal interkartel.

De ruggengraat van de samenwerking én het programma van de Kring bestaan uit drie NLS-Weekends, een initiatief van Alexandre Stevens (voormalig NLS-voorzitter). In wat ondertussen een klassieke triptiek is geworden, geeft een collega uit een andere NLS-groep of WAP-School op zaterdag een theoretische uiteenzetting rond het jaarthema en leidt hij/zij een klinische gevalsbespreking. Op zondagmorgen participeert hij/zij in een  conversatie. Voor 2009-2010 wordt deze formule licht aangepast. op zondagvoormiddag zal er telkens een conversatie rond de passe worden georganiseerd in aanwezigheid van een tweede gast die als AE (Analyste de l'Ecole) of ex-AE de conversatie leidt.

Verknopingen (Nouages) is een recenter initiatief van Gil Caroz (voormalig NLS-voorzitter). Een vertegenwoordiger van het Uitvoerend Comité van de NLS geeft een theoretische situering; vervolgens presenteren een NLS-lid van de Kring en een NLS-lid uit een andere NLS-groep elk een klinisch vignet. Het debat wordt geanimeerd door de voorzitter van de Kring. Het verslag wordt achteraf ter beschikking gesteld van de andere NLS-groepen. Net zoals de drie vorige jaren zal dit seminarie ook dit jaar weer deel uitmaken van de wetenschappelijke voorbereiding van het volgende NLS-congres (Genève, 26-27 juni 2010)

Zelf organiseert het Bureau van de Kring een Theoretisch Seminarie rond Lacans onderwijs en een Klinisch Seminarie met gevalsbesprekingen in de toegepaste psychoanalyse. Het thema van beide seminaries wordt telkens bepaald door de lacaniaanse oriëntatie. Sinds 2005-2006 organiseert het Bureau van de Kring ook  gevalspresentaties met nabespreking.

Ieder jaar culmineren al deze vormen van samenwerking in een ontmoeting van alle geledingen van de NLS tijdens een internationaal NLS-congres.

  • Het eerste congres, tevens het stichtingscongres van de NLS, greep plaats in 2003, in Brugge, en was gewijd aan de indicaties en resultaten van de 'toegepaste' psychoanalyse.
  • In 2004 was de NLS te gast in Genève, om van gedachten te wisselen rond hoe er heden allemaal 'gebruik' valt te maken van een psychoanalyticus.
  • In Londen probeerden we in 2005 het verschil te maken tussen 'ontangsting' en 'overschrijding' van de angst.
  • In 2006 exploreerden we in Tel Aviv de veranderende gedaanten van 'het vaderschap' in de hedendaagse kliniek.
  • In 2007 was Athene het toneel voor een bezinning rond de "Installatie en hantering van de overdracht in de Psychoanalyse van vandaag".
  • In 2008 probeerden we wijzer te worden uit de ingewikkelde verhouding van het lichaam en zijn objecten, die in de kliniek van de psychoanalyse tot uiting komt zoals ze dat nergens anders doet.
    Het NLS-congres was toen voor de tweede maal te gast in Vlaanderen, meer bepaald in Gent. Een evenement dat van groot belang was voor de aanwezigheid van de psychoanalyse in Vlaanderen!
  • In 2009 ontmoetten we elkkar we in Parijs  vvor het VIIe congres van de NLS met de lacaniaanse interpretatie als thema. We gingen op zoek gaan naar de specificiteit van de lacaniaanse intepretatie, via klinische getuigenissen over de pragmatiek van deze interpretatie: haar effecten op symptomen, op het genot van het lichaam en op de positie van het subject in de sociale band.
  • In 2010 zullen we voor de tweede maal te gast zijn in Genève. Waar we in 2006 de veranderende gedaanten van het 'vaderschap' hebben onderzocht, daar zullen ditmaal de hedendaagse 'sinthomatische' gedaanten van het moederschap, het vrouw-zijn en de verhouding moeder-dochter in de XXIe eeuw het thema zijn: "Dochter, Moeder, Vrouw in de XXIe eeuw".

 

Nieuw dit jaar zijn de drie Avonden van de WAP: "Semblants en sinthoom". De NLS, waartoe onze Kring als sociëteit behoort, is één van de Scholen van de WAP (World Association of Psychoanalysis). Om de twee jaar organiseert de WAP een congres voor al zijn leden. In 2010 zal dit congres doorgaan in Parijs met als titel "Semblants et sinthome". In alle Scholen van de WAP, dus ook in de NLS, wordt dit congres op verschillende manieren (seminaries, teksten, publicaties...) voorbereid. Onder leiding van Anne Lysy organiseert de WAP dit jaar in onze Kring drie Avonden van de WAP waar rond het thema zal gewerkt worden.

Naast dit eigen programma, met activiteiten van de WAP, de NLS en van de Kring zelf, zijn er verschillende initiatieven van leden in nauwe samenwerking met het Bureau van de Kring:

  • Al 10 jaar verdiept een werkseminarie zich in de problematiek van het einde van een psychoanalyse (passe) en van de School als lotsbestemming van de overdracht.
  • In Brugge werkt de werkgroep Psychoanalyse en kinderen al verscheidene jaren rond de specificiteit van de lacaniaanse oriëntatie in het werk met kinderen.
  • Tenslotte kwam er de voorbije twee jaar ook een werkgroep Psychoanalyse en Maatschappij van de grond rond de maatschappelijke relevantie van de psychoanalyse.

Belangrijk is dat de Kring een open vereniging is. Alle activiteiten waarvan hier sprake zijn in principe toegankelijk voor iedereen die zich voor de psychoanalyse interesseert. Voor de klinische activiteiten (het klinisch seminarie en de gevalspresentaties) is wél een kennismakingsgesprek vereist met de verantwoordelijken, die voor elke aanvraag afzonderlijk beoordelen of deze ontvankelijk is.

 

publicaties van de NLS en de Kring voor Psychoanalyse

Een deel van al dat werk en al die samenwerkingen van de Kring, plus nog 'iets anders', vindt zijn neerslag in twee publicaties:

  •  iNWiT, het Nederlandstalig tijdschrift voor psychoanalyse van de NLS, verschijnt jaarlijks, wordt verzorgd door de Kring
  • sKRIPtA, het Bulletin van de Kring, verschijnt verschillende keren per jaar
  • Hurly Burly. The International Lacanian Journal of Psychoanalysis, is een Engelstalige publicatie van de NLS die tweemaal per jaar verschijnt en naast de leden van de NLS, ook een grootschalig Angelsaksisch publiek viseert.

website en
digitale informatielijst van de Kring

De Kring is aanwezig in het digitale universum:

  • Op de website vindt men binnenkort het programma 2009-2010 (enook alle vorige programma's),  info over de Kring als vereniging (statuten, leden, etc), info over diverse publicaties, en links naar andere Scholen van de WAP en andere organisaties die de activiteiten organiseren waarvan verder sprake. De website is vorig jaar hernieuwd en aangepast met de bedoeling die ook meer als communicatimiddel te gebruiken. u kan er verschillende teksten met betrekking tot het actuele thema en vorige thema's van de Kring downloaden, alsoo meerdere links vinden naar recente publicaties van onze School.
  • Wie belangstelling heeft voor de activiteiten van de Kring, kan zich inschrijven op de digitale informatielijst KringNLSNu! via luc.vdvennet@skynet.be of hoornaert.geert@telenet.be.

bureau van de Kring voor Psychoanalyse

Voor de dagelijkse werking van de Kring staat het zogenaamde Bureau (Raad van Bestuur) in.
Wie belangstelling heeft voor de Kring, of de psychoanalyse in het algemeen, kan zich tot de leden van dat Bureau wenden.

Vanaf 1 september 2009 tot 1 september 2011 zijn dit

sfy39587f04