Controverse:
gedragsstoornis
trouble des conduites

 publicatie van de bijdragen
tijdens de Nationale Meeting
"Luister eerst naar wat mijn gedrag verzwijgt, voordat je het wegveegt"
(14 juni 2008)

uitgever: Forumpsy
realisatie: iNWiT & Quarto

VOORWOORD

Nathalie Laceur

Er gaat geen week voorbij of de media besteden aandacht aan de zogenaamde ‘gedragsstoornis’ bij kinderen en jongeren. Verontrustende, ‘wetenschappelijk’ genoemde berichten worden  voorzien van de nodige statistieken de wereld ingestuurd en draaien telkens weer uit op de promotie van uniforme, gedragsmatige behandelingstechnieken die, in combinatie met medicatie, ‘gestoorde gedragingen’ zouden kunnen elimineren. Daarbij wordt ook gewaarschuwd dat een laattijdig gedetecteerde of niet behandelde ‘gedragsstoornis’ in latere delinquentie kan ontaarden; vroegtijdige opsporing – van in de kleuterklas! – is dan ook aangewezen.
Wellicht gegrepen door deze mediagolf, is de Hoge Gezondheidsraad, een wetenschappelijk adviesorgaan van de federale overheid, een tijd geleden een onderzoek gestart naar de medisch-juridische diagnose van de ‘gedragsstoornis’ met het oog op een betere preventie en behandeling.

Gelet op de aanbevelingen waartoe vergelijkbare studies in Nederland en Frankrijk al hebben geleid, zag www.forumpsy.be, een tweetalige Belgisch collectief van psychoanalytische verenigingen, zich genoopt actie te ondernemen. Eerste inzet daarbij is het doorbreken van deze al te éénzijdige berichtgeving en de sensibilisatie van de intellectuele opinie via een kritische bevraging van de notie 'gedragsstoornis'. Want wat is eigenlijk de oorsprong van deze notie? Welke mensvisie schuilt erachter? Wat zijn de gevolgen voor de geestelijke gezondheidszorg? Welke effecten kan men verwachten op ruimer maatschappelijk vlak? And last but not least, wat zijn de alternatieven?

Op 14 juni 2008 bereikte deze actie een eerste hoogtepunt, met een nationale meeting in het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel "Luister eerst naar wat mijn gedrag verzwijgt, voordat je het wegveegt".

Het collectief dat zich ondertussen had uitgebreid tot meer dan 50 verenigingen, kreeg de steun van academici, wetenschappers, mensen uit de praktijk(psychologen, pedagogen, sociaal agogen, medici, therapeuten), kunstenaars en filosofen die, elk vanuit hun eigen invalshoek, bijdroegen tot de problematisering van de notie en tot het openen van andere perspectieven.

Met Controverse: gedragsstoornis / trouble des conduites zet Forumpsy zijn actie voort. Naast de transcriptie van de interventies van de Meeting (in de taal waarin ze werden uitgesproken), bevat het boek ook nog een aantal bijdragen die zowel in de aanloop tot de meeting als daarna het licht zagen.

In naam van Forumpsy wens ik de lezer een verhelderende lectuur, die hopelijk mag bijdragen tot een genuanceerder en ernstiger debat over kinderen en jongeren die kampen met ernstige moeilijkheden om binnen de sociale band te functioneren.

INHOUDSTAFEL

Ouverture / Verwelkoming

• Dominique Holvoet
  psychanalyste, Président de l’Association de la Cause freudienne en Belgique, membre de l’École de la Cause freudienne et de l’Association Mondiale de Psychanalyse
• Verwelkoming - Luc Vander Vennet
  psychoanalyticus, voorzitter van de Kring voor Psychoanalyse van de New Lacanian School, lid van de New Lacanian School en van de Association Mondiale de Psychanalyse

Séquence / Reeks 1

• Le 'trouble des conduites' et le dépistage précoce en question - Philippe Fouchet
  professeur de psychologie clinique et de psychopathologieà l’Université Libre de Bruxelles
• Victoria Deluxe, een sociaal-artistiek project met uitgesloten en achtergestelde groepen -Dominique Willaert
  artistiek leider van Victoria Deluxe Gent
• Gedragsstoornissen en hun behandeling: een methodologische doorlichting - Stijn Vanheule
  psychoanalyticus lid van de Kring voor Psychoanalyse van de New Lacanian School, doctor in de psychologie, docent Vakgroep Psychoanalyse en Raadplegingspsychologie Universiteit Gent

Séquence / Reeks 2

• Preventie en de creatie van taboeruimtes - Rudi Roose
  sociaal agoog, criminoloog, doctor in de pedagogische wetenschappen,doctor-assistent Vakgroep Sociale Agogiek Universiteit Gent, docent Criminologie Vrije Universiteit Brussel
• Aide, contrainte, deux termes qui s’affrontent? - Urbain Wanten
  directeur (retraité) au Service de Protection judiciaire de Liège
• De Bijzondere Jeugdbijstand in Vlaanderen, anno 2008. Vragen en bedenkingen - Isabelle Quintens
  klinisch psychologe, regioverantwoordelijke Bijzondere Jeugdbijstand (Agentschap Jongerenwelzijn) Oost-Vlaanderen

Séquence / Reeks 3

• Un projet d’école alternative - Benoit Toussaint & Antoine Janvier
  Pour l’association Pédagogie nomade
• Kijk eerst naar mijn tekening voordat je die wegveegt. Pleidooi voor vrijheid van schepping vanuit het eigen ‘archief’ - Jean-Marie Bytebier
  beeldend kunstenaar, directeur Academie voor Beeldende Kunst Waasmunster, docent schilderkunst Academies Deinze en Waasmunster
• "C’est quand même pas sauvage de parler vivant!" - Noëlle de Smet
  enseignante, chercheuse en Pédagogie Institutionnelle et savoir des milieux populaires, présidente du mouvement socio-pédagogique, CGE, Changement pour l’Egalité
• Lege dozen, halve kinderen - Gerda Dendooven
  schrijfster, illustratrice van kinder- en jeugdboeken, theatermaakster, kinderconsul van de Stichting Lezen (2007-2009)
• Dépister ou éduquer: faut-il choisir? Entre management des différenceset pédagogie du sujet - Philippe Meirieu
  professeur en sciences de l’éducation à l’Université Lumière-Lyon 2, directeur de la chaîne éducative Cap Canal, auteur de nombreux ouvrages

Séquence / Reeks 4

• Dans van Vallen en Opstaan (video) - Alain Platel
  artistiek leider Les Ballets C. de la B., licentiaat in de orthopedagogische wetenschappen
• De pretentie van preventie - Michel Vandenbroeck
  sociaal agoog, doctor in de pedagogische wetenschappen, doctor-assistent Vakgroep Sociale Agogiek Universiteit Gent, voorzitter VBJK (Expertisecentrum voor Opvoeding en Kinderopvang), lid European Early Childhood Education Research Association
• Uw kinderen zijn uw kinderen niet - Jan Masschelein
  pedagoog, doctor in de pedagogische wetenschappen, hoogleraar wijsgerige pedagogiek Katholieke Universiteit Leuven
• Mes amis de l’enseignement spécial - Thomas Gunzig
  écrivain, auteur, chroniqueur et professeur de littérature

Séquence / Reeks 5

• Waarom tijd meer invloed heeft dan techniek - Cis Dewaele
  sociaal agoog, coördinator Vlastrov (Vlaams Straathoekwerk Overleg)
• Le crime de la science - Dan Kaminski
  professeur à l’École de Criminologie de l’Université catholique de Louvain
• L’Homme-machine subversive. Mens insana in corpore sano - Marc De Kesel
  filosoof, docent Arteveldehogeschool Gent en onderzoeker Radboud Universiteit Nijmegen
• Place de l’expertise psychiatrique dans les évaluations modernes - Francesca Biagi Chai
  psychiatre des Hôpitaux, praticien hospitalier au CHS Paul Giraud à Villejuif, enseignante à la Section clinique de Paris Saint-Denis, psychanalyste membre de l’École de la Cause freudienne et de l’Association mondiale de Psychanalyse
• Trouble des conduites et déviance: des amours en eaux troubles - Yves Cartuyvels
  juriste et criminologue, professeur aux Facultés universitaires Saint-Louis.

Séquence / Reeks 6

• Trouble des conduites! Troubles de la gouvernance? - Francis Turine
  président de l’Institut wallon pour la Santé mentale, administrateur de la Plate-Forme namuroise de Concertation en Santé mentale et directeur du Centre de Psychiatrie infantile 'Les Goélands' à Spy
• Il n’y a pas d’enfants sages à la Ligue - Eric Messens
  psychologue, directeur de la Ligue bruxelloise francophone pour la Santé mentale
• Archimède contre la désertification - Pascal Pernot
  docteur en psychologie, psychanalyste à Paris, membre de l’École de la Cause freudienne et de l’Association mondiale de Psychanalyse. Maîtrise en philosophie et en ethnologie
• De ideologie van het cijfer in de psychologie. Over de impact van de meetfout op statistische toetsen - Mattias Desmet
  klinisch psycholoog, doctor in de psychologie, doctor-assistent Vakgroep Psychoanalyse en Raadplegingspsychologie Universiteit Gent
• Refuser la novlangue - Alfredo Zenoni
  docteur en psychologie, psychanalyste à Bruxelles, membre de l’École de la Cause freudienne et de l’Association mondiale de Psychanalyse, enseignant à la Section clinique de Bruxelles (sous l’égide de l’université de Paris VIII)

Séquence / Reeks 7

• Hyperactivité clinique ou hyperactivisme diagnostique - Dr Emmanuel Thill
  pédopsychiatre, médecin directeur au Service de Santé mentale du Tournaisis et médecin coordinateur de l’IMP Le Foyer de Roucourt à Péruwelz. Thérapeute familial
• ‘Gedragsstoornis’: een selfulfilling prophecy - Marie-Alice Oosterlinck
  licentiate in de klinische psychologie, intervenante in het Centre Psychanalytique d’Accueil et de Traitement Le Courtil (Leers-Nord)
• De ‘MOF’ bestaat niet. Over woorden en mensen - Nathalie Laceur
  licentiate in de klinische psychologie, lid van de New Lacanian School en van de Association mondiale de Psychanalyse, assistent Vakgroep Psychoanalyse en Raadplegingspsychologie Universiteit Gent, consultante in het Centre Psychanalytique d’Accueil et de Traitement Le Courtil (Leers-Nord)

Compte-rendu du Meeting / Verslag van de Meeting

Lieve Billiet

Conclusions et points d’action après le Meeting  / Besluiten en actiepunten na de Meeting

Lieven Jonckheere & Alexandre Stevens

Rebonds / Documentatie

• Le trouble des conduites, un vrai « faux » diagnostic - Philippe Bouillot
• Preventie van de ‘Antisocial Personality Disorder’ via vroegtijdige opsporing encorrectie van de ‘Conduct Disorder’. België 0 - Nederland 1 - Lieven Jonckheere

Dossier de presse  / Persbijdragen 

• Collectief waarschuwt tegen enge kijk op gedragsproblemen bij jongeren - Interview met Lieven Jonckheere en Michel Vandenbroeck door Filip Rogiers (De Morgen)
• Gedragsstoornissen en hun preventie - Interview met Stijn Vanheule en Steven Vanackere door Werner Trio (Klara)
• Hysterie regeert het land - David Van Reybrouck (De Morgen)
• Récapitulatif. Dossier de presse francophone

WEBSITE

Voor verdere info en relevante teksten www.forumpsy.be

BESTELLEN

deze publicatie kan besteld worden via de rubriek publicaties (andere)