Kring voor psychoanalyse (NLS)

TEKSTEN

AGENDA

LINKS

KRING VOOR PSYCHOANALYSE VAN DE NEW LACANIAN SCHOOL PROGRAMMA 2004 - 2005

ARCHIEF | jaarprogramma 2003 | jaarprogramma 2004 | jaarprogramma 2005 | jaarprogramma 2006

Oriëntatie van de School
In mei 2004 verscheen Lacans Séminaire X, L’angoisse (1962-1963). Het spreekt voor zich dat dit evenement in de verschillende Scholen van de World Association for Psychoanalysis (WAP) niet onopgemerkt voorbij zal gaan. Het komende werkjaar belooft dan ook vele variaties op het thema van de angst te brengen. Dat is bijvoorbeeld al het geval voor de eerstkomende studiedagen van de ECF, met als titel Désangoisser – avec la psychanalyse. Alles laat voorzien dat ook het derde congres van de NLS zich in deze oriëntatie zal inschrijven. En ook wij zijn van plan om op onze eigen wijze ons steentje bij te dragen tot het bepalen van de mogelijke psychoanalytische wijzen van omgaan met die angst.

Bureau
Het bureau is tot augustus 2005 samengesteld uit:

- Lieve Billiet, secretaris (lieve.billiet@skynet.be)
- Joost Demuynck, penningmeester (joost.demuynck@pandora.be),
- Lieven Jonckheere, verantwoordelijke voor de kartels (lieven.jonckheere@skynet.be)
- Anne Lysy, voorzitter (alysy@newreal.be).

Overzicht programma

I) Georganiseerd door de New Lacanian School

Weekends van de New Lacanian School in Vlaanderen

Kartelwerking

II) Georganiseerd door het bureau van de Kring

Theoretisch Seminarie over Lacans Onderwijs

Klinisch Seminarie in de Toegepaste Psychoanalyse

III) Werkseminarie over Lacans school en de passe

IV) Studiekring voor de psychoanalyse van de ACF-B

V) Elders in de school

I. Georganiseerd door de New Lacanian School

Weekends van de New Lacanian School in Vlaanderen

School als werkgemeenschap
De Kring voor Psychoanalyse van de NLS schrijft zich in binnen de werkgemeenschap van de School door de keuze van het thema, maar evenzeer door de samenwerking met andere groepen van de NLS en andere Scholen van de WAP. De stichting van de NLS gaf de werkgemeenschap duidelijker contouren doordat ze de verschillende groepen in een bepaalde verhouding bracht. Op initiatief van de voorzitter van de NLS, Alexandre Stevens, wordt het werkjaar in Vlaanderen eens te meer gescandeerd door drie weekends, in samenwerking met andere groepen van de NLS en andere scholen van de WAP.

Gasten
Drie gasten hebben hun medewerking toegezegd: François Ansermet (Zwitserland, ASREEP van de NLS), Jean-Pierre Klotz (Frankrijk, ECF en NLS) en Monique Kusnierek (België, ECF en NLS).
verloop
Elk weekend verloopt als volgt:
zaterdag 14u30-16u30: lezing door de gast
zaterdag 17u-18u30: klinisch seminarie geleid door de gast
zondagvoormiddag 10u-12u30: conversatie met de gast

Lezingen
François Ansermet zal spreken over La cause de l’angoisse. De titels van de andere lezingen worden later bekend gemaakt. Ze zullen alleszins te maken hebben met de psychoanalytische visie op en omgang met de angst.

Klinisch seminarie
Een casus wordt door een lid van de Kring voorbereid. Het seminarie wordt geleid door de gast.

Conversaties
De conversaties worden door alle deelnemers voorbereid. Om de teksten en referenties op voorhand doorgestuurd te krijgen, stuurt men een mail aan Lieve Billiet (lieve.billiet@skynet.be).
De eerste conversatie onder leiding van François Ansermet, gaat over het voor Freuds angstvisie cruciale concept van de Hilflosigkeit.
In de conversaties is plaats voor een inbreng van de kartels die werken rond het Séminaire X, L’angoisse (zie verderop).

Plaats en data
Clubhuis van de stad Gent, hoek Handbalstraat en Patijntjesstraat
zaterdag 25 en zondag 26 september 2004
zaterdag 22 en zondag 23 januari 2005
zaterdag 11 en zondag 12 juni 2005
op zaterdag steeds van 14u30 tot 18u30, op zondag van 10u tot 12u30.

Toegankelijkheid
De lezingen op zaterdagnamiddag en de conversaties op zondagvoormiddag zijn toegankelijk voor alle belangstellenden.
Deelname aan het klinisch seminarie wordt vooraf besproken met de verantwoordelijken Joost Demuynck of Anne Lysy.
Niet-leden van de Kring betalen een deelname in de kosten.

Kartelwerking

Kartel en School
In elke Lacaniaanse School, en dus ook in de NLS, blijft het door Lacan op punt gestelde kartel een belangrijk en oorspronkelijk werkinstrument. Een kartel bestaat uit vier personen die vooreerst elkaar kiezen om samen te werken rond hetzelfde onderwerp, en die vervolgens ook nog een plus-un kiezen om erover te waken dat het werk niet stokt maar uiteindelijk ook vruchten afwerpt: elk kartellid wordt immers verondersteld om na een redelijke termijn naar buiten te komen met een individueel product (dat bij het begin wordt bepaald). In concreto betekent zulks dat een kartel in principe niet veel langer kan duren dan een tweetal jaren. Bedoeling is immers dat in een School iedereen met verschillende anderen samenwerkt rond verschillende onderwerpen. Die anderen hoeven overigens niet alleen maar leden van de School te zijn …
Om de samenwerking tussen de verschillende Lacaniaanse Scholen van de WAP mogelijk te maken, is het belangrijk dat de kartels zoveel mogelijk binnen eenzelfde oriëntatie werken. Dit werkjaar wordt die oriëntatie bepaald door het evenement van de verschijning, in mei, van Lacans seminarie over de angst (Lacan, Jacques, Le Séminaire (texte établi par J.-A. Miller), Livre X: L'Angoisse (1962-1963), Paris, Seuil, 2004). De Kring nodigt dan ook al haar leden en alle deelnemers aan haar activiteiten uit om in het bijzonder kartel daar rond te vormen.
Reserveer alvast de volgende datum: 9 oktober 2004, van 14u30 tot 16u30. Dat is de eerste bijeenkomst van het door de Kring georganiseerde Theoretische Seminarie over Lacans Onderwijs, tijdens hetwelk zal worden uiteengezet hoe het werk van deze kartels geïntegreerd wordt in dat Seminarie.
Heel concreet willen we er dan ook op aandringen dat de kartels zich zo snel mogelijk zouden vormen en een plus-un zouden kiezen. Deze plus-un 'declareert' het kartel bij de NLS – ieder kartel is inderdaad per definitie een kartel van de NLS – via www.amp-nls.org (klik op 'school life') of ook via de verantwoordelijke voor de kartels van de NLS, Gil Caroz (gil.caroz@skynet.be).
Om praktische redenen vragen wij dat de kartels zich eveneens aangeven bij de verantwoordelijke in de Kring voor de kartels, tot wie U zich ook altijd kan wenden voor alle problemen in verband met kartels: lieven.jonckheere@skynet.be.
Tenslotte raden we kartellisanten en kartelzoekenden ook aan om vanaf nu de website in het oog te houden.

Bibliografie
J. Lacan, Acte de fondation, in Autres Ecrits, Paris, Seuil, 2001, pp. 229-241.

II Georganiseerd door het bureau van de kring

Theoretisch Seminarie over Lacans Onderwijs

Thema’s & methode
Dit werkjaar zullen we onze aandacht verdelen tussen de psychose en de angst.
Vanuit het seminarie van vorig werkjaar hadden we inderdaad nog meer dan voldoende materiaal om nog een jaartje door te gaan over de ontwikkelingen in Lacans onderwijs omtrent de psychose. We maakten echter een keuze uit de vele topics die toen niet aan bod konden komen, en besteden daaraan drie bijeenkomsten van dit seminarie.
de problematiek van het genot in de psychose volgens het 'paradigma' van Schreber
de problematiek van het genot in de psychose volgens het 'paradigma' van Joyce
de mogelijke posities van de analyticus in de kliniek der psychose (vooral vanuit de ideeën van Eric Laurent).
Maar uiteraard willen ook wij dit werkjaar niet voorbijgaan aan Lacans seminarie over de angst (Séminaire X, L'angoisse (1962-1963)), dat inderdaad verscheen in mei 2004. We wijden er dan ook zes bijeenkomsten aan.
We beginnen met een algemene situering van het seminarie over de angst in de ontwikkeling van het onderwijs van Lacan.
Tussendoor worden drie bijeenkomsten gewijd aan specifieke klinische problemen binnen dat seminarie (bv. angst in relatie tot acting out en passage à l'acte).
Dit werkjaar rekenen we echter ook op de kartels om twee bijeenkomsten te stofferen (zie hoger). Tijdens de eerste bijeenkomst zal worden verduidelijkt wat de kartels kunnen bijdragen.

Planning
De planning voor de negen namiddagen ziet er als volgt uit:
9 oktober: inleiding angst en lancering kartels
23 oktober: klinisch probleem angst
13 november: genot in de psychose 1
27 november: genot in de psychose 2
18 december: angst bijdragen kartels
19 februari: klinisch probleem angst
12 maart: behandeling psychose
16 april: klinisch probleem angst
28 mei: angst bijdragen kartels

Voorbereidende literatuur
literatuur in verband met psychose
Naast de referenties die we verleden jaar aangaven en die op onze website terug te vinden zijn, vermelden we hier nog twee recente publicaties van collega’s van de School:
P. Naveau, Les psychoses et le lien social, Le noeud défait, Paris, Anthropos, 2004.
L’amour dans les psychoses, (sous la direction de J.-A. Miller), Paris, Seuil, 2004.
literatuur in verband met angst
J. Lacan, Le Séminaire Livre X, texte établi par J.-A. Miller, L’angoisse (1962-1963), Paris, Seuil, 2004.
E. Laurent, Désangoisser? in Mental, 13, december 2003, pp. 21-36.

Plaats en data
Clubhuis van de stad Gent, hoek Handbalstraat en Patijntjesstraat
zaterdag 9 oktober, 23 oktober, 13 november, 27 november, 18 december 2004, 19 februari, 12 maart, 16 april, 28 mei 2005,
telkens van 14u30 tot 16u30.

Toegankelijkheid
Het seminarie is toegankelijk voor alle belangstellenden. Niet-leden betalen een deelname in de kosten.

Klinisch Seminarie in de Toegepaste Psychoanalyse

Thema
Het klinisch seminarie zal zich ook dit jaar oriënteren op het werk in de School. Bijgevolg stellen we voor om als thema voor de gevals-fragmenten ‘de gebruiken van de angst’ te nemen. We willen dit thema zo breed mogelijk benaderen: de angst doorheen de verschillende psychische structuren, de plaats ervan tegenover het symptoom, maar ook het onheimlijke, de acting out en de passage à l’acte.

Methode
We zijn vooral geïnteresseerd in kleine fragmenten, de details in de kliniek die u verrassen of vragen oproepen. We willen dit jaar de klemtoon leggen op de conversatie met de deelnemers en deze verrijken met korte referentieteksten die aansluiten bij het voorgestelde geval.
Om deze reden vragen we jullie al na te denken over een mogelijk gevalsfragment. We dringen er ook op aan om de fragmenten minstens één week op voorhand bij de verantwoordelijken te laten toekomen.

Data en plaats
Clubhuis van de stad Gent, hoek Handbalstraat en Patijntjesstraat
Aansluitend op het theoretisch seminarie, zaterdag 9 oktober, 23 oktober, 13 november, 27 november, 18 december 2004, 19 februari, 12 maart, 16 april, 28 mei 2005,
telkens van 17u00 tot 18u30.

Toegankelijkheid
Belangstellenden nemen vooraf contact op met de verantwoordelijken, Anne Lysy of Joost Demuynck. Niet-leden van de Kring betalen een deelname in de kosten.

III Werkseminarie: Lacans School en de passe
vijfde reeks (2004-2005): nieuwe bestemming van de libido en analytische gemeenschap

Bij de aankondiging van het programma van het werkseminarie vorig jaar maakten we reeds melding van een vernieuwde formule voor de komende jaren. Waar we in de eerste vier jaar vooral de nadruk hebben gelegd op de lectuur van fundamentele teksten van Lacan over School en passe (Acte de fondation, Proposition du 9 octobre 1967 sur le psychanalyste de l’Ecole, Note italienne ...), geïllustreerd en becommentarieerd aan de hand van verschillende getuigenissen van AE’s over hun passe, opteren we dit jaar voor een andere werkwijze.
We organiseren de bijeenkomsten rond twee avonden waarop we een Franse collega van de ECF uitnodigen, die AE is of was en (nog steeds) dicht betrokken is bij de passe in de School. Op 3 december is Patrick Monribot (Bordeaux, AE 1999 – 2002) onze gast, op 22 april Jacqueline Dhéret (Lyon, AE 2003 – 2006).
Aan beiden hebben we gevraagd met ons te komen spreken over de innige band tussen het einde van de analyse en de noodzaak van een School in Lacaniaanse zin, over de articulatie van het meest singuliere van de veranderingen waartoe hun analyse heeft geleid en de mogelijkheid van het creëren van een nieuwe sociale band. Deze coherentie belichten is bijzonder verhelderend voor de vragen waarmee we vandaag de dag te kampen hebben met betrekking tot reglementering en evaluatie van de vorming en van de praktijk.
De rode draad doorheen het werk van de voorbije jaren wordt aldus verder gezet, zij het op een andere manier: wat is een analyticus? Waartoe leidt een analyse en met welke middelen? Wat is hierbij een School? Waarin onderscheidt deze zich van een groep van gelijken of van een beroepsvereniging? In onze Kring, die aangesloten is bij de New Lacanian School – een School inderdaad – kunnen we om deze centrale problematiek van het verlangen van de analyticus niet heen.
We nodigen elkeen uit om de twee bijdragen van deze gastsprekers bij te wonen, maar ook om met ons deze avonden voor te bereiden: voorafgaand aan elke avond wijden we telkens twee bijeenkomsten aan het lezen van teksten van de spreker (getuigenis over de eigen passe, teksten over School en analytische vorming…) en verschillende andere referenties (teksten van Jacques-Alain Miller, van kartels van de passe,…). Op die manier gaan we zelf aan het werk om van de avonden met de gasten een vruchtbaar discussiemoment te maken. De persoonlijke betrokkenheid van de twee AE’s zal er ongetwijfeld ook een ontmoeting van maken.

Bibliografie
Jacques Lacan:
Acte de fondation, in Autres Ecrits, Paris, Seuil, 2001, pp. 307-311.
Proposition du 9 octobre 1967 sur le psychanalyste de l’Ecole, in Autres Ecrits, Paris, Seuil, 2001, pp. 243-259.
Discours à l’Ecole freudienne de Paris, in Autres Ecrits, Paris, Seuil, 2001, pp. 261-281.
Note italienne, in Autres Ecrits, Paris, Seuil, 2001, pp. 307-311.

Jacques-Alain Miller:
Politique lacanienne (1997-1998), in Collection Rue Huysmans, collection éditée par l’ECF, 2001, 123 pp.
Théorie de Turin: sur le sujet de l’Ecole, in Aperçus du congrès de l’AMP à Buenos Aires, juillet 2000, in Collection Rue Huysmans, collection éditée par l’ECF, 2001, pp. 57-76.

Patrick Monribot:
La balistique du symptôme, in La passe : effets et résultats, in Collection Rue Huysmans, collection éditée par l’ECF, 2000, pp. 115-123.
Et passe le regard, in Quand les semblants vacillent. Incidences du réel dans la clinique psychanalytique, Textes préparatoires aux Conversations, 21-22 octobre 2000, Journées d’études ECF-ACF, pp. 90-95.
Les maux de passe, in La Lettre Mensuelle, n° 187, avril 2000, pp. 14-17.
Leçon de passe : faut-il croire à ses rêves?, in Quarto, n° 70, avril 2000, pp. 78-81.
C’était la dernière séance, in La séance analytique, Paris, Champ freudien, Seuil, 2000, pp. 201-206.
La séance impossible, in La Cause freudienne, n° 46, octobre 2000, pp . 47-50.
Les frissons d’une cure, in J.-A. Miller et quatre-vingt-quatre amis, Qui sont vos psychanalystes?, Paris, Seuil, 2002, pp. 34-40.
Une érotique de l’Ecole, in Ornicar?, n° 50, pp. 20-25.
Le travail du symptôme, in La Cause freudienne, n° 50, février 2002, pp. 56-62.

Jacqueline Dhéret:
Un pas de plus, in La Cause freudienne, n° 54, juin 2003, pp. 21-25.
Sans plus attendre, in La Cause freudienne, n° 56, mars 2004, pp. 154-156.
Transmettre à la communauté, in Ornicar? digital, n° 262, vendredi 4 juin 2004.
La séance courte au principe de l’analyse, in La Lettre Mensuelle, n°230, juillet 2004, pp. 18-20.

Plaats en data
Het werkseminarie gaat door in een lokaal van het VBJK, Raas Van Gaverestraat 18, 9000 Gent, op vrijdagavond 15 oktober, 19 november en 3 december 2004 (Patrick Monribot)
en op 28 januari, 25 februari en 22 april 2005 (Jacqueline Dhéret), steeds van 21u tot 23u.
verantwoordelijken:
Lieve Billiet, lieve.billiet@skynet.be
Geert Hoornaert, geert.hoornaert@yucom.be
Anne Lysy, alysy@newreal.be
Luc Vander Vennet, luc.vdvennet@skynet.be

Toegankelijkheid
Het werkseminarie is toegankelijk voor alle belangstellenden. Er wordt een deelname in de kosten gevraagd.

IV Studiekring voor psychoanalyse van de ACF-B

De Studiekring voor psychoanalyse is een lokale werkgemeenschap in Brugge voor de studie van de psychoanalyse. Hij maakt deel uit van de Association de la Cause Freudienne en Belgique (van de ECF) en de Kring voor Psychoanalyse (van de NLS).
Het programma bestaat uit een studiegroep, een seminarie, gevalspresentaties en nabesprekingen. Er wordt ook gedacht aan een drietal voordrachten op het einde van het werkjaar, rond het thema ‘lichaam en angst’, die zouden kaderen in een cultureel project van de stad Brugge onder de titel ‘Corpus 05’ dat plaatsvindt van 7 mei tot 7 september 2005. Meer precieze informatie hierover volgt later.

Studiegroep
Naar aanleiding van het verschijnen van Lacans tiende seminarie L’angoisse, organiseren we drie bijeenkomsten om de belangrijkste referentie naar Freud te bestuderen, namelijk Remming, symptoom en angst (S. Freud, Psychoanalytische theorie 3, Meppel, Boom, 1988, pp. 125-228).
We komen samen op 14 oktober, 18 november en 9 december 2004 telkens om 20u30. In het voorjaar 2005 nodigen we dan iemand van de School (ECF en/of NLS) uit om zijn/haar lectuur van het artikel te brengen en met ons de vragen die zijn blijven hangen te bespreken. Hiervoor zijn spreker en datum nog nader te bepalen.

Seminarie
Angel Enciso en Christian Vereecken kiezen als onderwerp Qu’est-ce qui est thérapeutique dans la psychanalyse?
”De ons omringende maatschappij eist meer en meer veiligheid, waarborgen en controle. Maar die eisen keren zich dikwijls tegen de doelstellingen zelf die ze nu juist willen vrijwaren. Indien de geneeskunde vroeger zijn practici heeft willen waarschuwen tegen de ‘furor sanandi’, zijn we verplicht vandaag in het open veld van de therapieën te preciseren wat voor ons psychoanalytici echt therapeutisch is. Dit zal ons onderwijs in theorie en praktijk richten.” (Angel Enciso)
Het seminarie gaat door op zondag 16 januari, 27 februari, 20 maart, 24 april en 29 mei 2005 van 15u tot 18u.

Gevalspresentaties en nabesprekingen
In het algemeen ziekenhuis St.- Jan te Brugge gaan opnieuw gevalspresentaties door, geleid door Anne Lysy. Een uitstekende gelegenheid om met collega’s vanuit één gesprek met een opgenomen patiënt van gedachten te wisselen, onder meer over de particulariteit van het symptoom, diagnosestelling en het creëren van kansen voor oplossingen.

De gevalspresentaties gaan door op zaterdag 23 oktober en 27 november 2004, en op 19 februari en 16 april 2005, van 11u tot 13u.Er worden nabesprekingen georganiseerd, waarbij telkens een probleemstelling, zoals naar voor gekomen uit de presentatie, zal uitgewerkt worden. Deze vinden plaats op dinsdag 9 november en 7 december 2004, en op 1 maart en 26 april 2005 om 20u30.

Toegankelijkheid
De activiteiten van de Studiekring zijn toegankelijk voor alle belangstellenden.
Voor de gevalspresentaties dient vooraf contact te worden opgenomen met de verantwoordelijken, Anne Lysy (alysy@newreal.be) en Jan De Clerck (jan.declerck@azbrugge.be).

Plaats
Alle activiteiten gaan door in Het Hof van Watervliet, Oude Burg 27 te Brugge, behalve de gevalspresentaties die doorgaan in het algemeen ziekenhuis St- Jan.
inlichtingen: Peter Decuyper 050/371288 peter.decuyper1@pandora.be

V Elders in de School
De weekends en kartels van de NLS en het dubbel seminarie van het bureau vormen samen de ruggengraat van het programma van de Kring. Omdat het werk van de Kring zich inschrijft binnen de NLS en de WAP, kan dit programma niet los gezien worden van verschillende activiteiten die ergens anders in de School worden georganiseerd. Het bureau wil elkeen in het bijzonder uitnodigen deel te nemen aan de volgende activiteiten:

XXXIIIièmes journées d’études de l’Ecole de la Cause freudienne: Désangoisser - avec la psychanalyse, Parijs, 2 en 3 oktober 2004 (www.causefreudienne.org)

Conférences du Champ freudien: Principes de la pratique lacanienne, Brussel, 16 oktober (J.-D. Matet), 11 december (P.-G. Guéguen), 15 januari (X. Esqué), 19 maart (M.-H. Brousse)
(www.ch-freudien-be.org/scbxl)

Derde congres van de NLS, London, 21 en 22 mei 2005 (www.amp-nls.org)

Rencontre PIPOL, Parijs, 25 en 26 juni 2005